ประเพณีผีมอญกับวิถีชีวิตของชุมชน ตำบลพุดซา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

ประเพณีผีมอญกับวิถีชีวิตของชุมชน ตำบลพุดซา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา (A Study of Praying Homage Tradition (Peemon) in Relevant to the Community way of Life at Tumbon Putsa District Muang Nakhon Ratchasima Provice)

นันทพร อดิเรกโชติกุล, วาสนา ภานุรักษ์, สุชาติ พิมพ์พันธุ์

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสืบค้นประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจากประเพณีผีมอญ ตลอดจนศึกษารูปแบบและองค์ประกอบประเพณีผีมอญที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตชุมชน และเพื่อศึกษาความต้องการแผนชีวิตของชุมชนตำบลพุดซา การวิจัยครั้งนี้ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพจากกลุ่มตัวอย่างที่ประกอบด้วยผู้นำชุมชน ผู้รู้ ผู้อาวุโส ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับประเพณีผีมอญ ประชาชนและเยาวชนในชุมชน โดยใช้การค้นคว้าจากเอกสาร การสังเกต การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างและไม่มีโครงสร้าง และการสนทนากลุ่มเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแบบพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า ประเพณีผีมอญเป็นวัฒนธรรมพื้นบ้าน เป็นวิถีชีวิตและระบบความเชื่อของคนในชุมชนตำบลพุดซา มานานกว่า 100 ปี ประเพณีผีมอญสร้างสำนึกชาติพันธุ์ให้กับคนในชุมชน โดยเป็นประเพณีที่ทำให้คนในตำบลพุดซามีเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนกับคนในตำบลใกล้เคียง มีความภาคภูมิใจในประวัติศาสตร์ของตนเอง และประเพณีผีมอญยังเป็นเครื่องยึดโยงคนในชุมชนให้มีความเป็นกลุ่มก้อน คนในชุมชนมีลักษณะไทยโคราชโดยไม่พบลักษณะความเป็นมอญ

ประเพณีผีมอญมีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อวิถีการดำเนินชีวิตของคนในชุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเชื่อเรื่อง “ผีบรรพบุรุษ” ที่สะท้อนให้เห็นภูมิปัญญาในเรื่องการจัดการทางสังคมของคนในชุมชนตำบลพุดซา ได้แก่ การสร้างระบบเคารพผู้อาวุโส การสร้างและกระชับความสัมพันธ์ระหว่างเครือญาติและคนในชุมชน การควบคุมความประพฤติคนในชุมชน นอกจากนี้ พบว่า เพศหญิงเป็นเพศที่มีบทบาทหน้าที่สำคัญในการประกอบพิธีกรรมตามประเพณี

คนในชุมชนตำบลพุดซามีความต้องการแผนชีวิตแบบดั้งเดิมซึ่งเป็นวิถีชีวิตแบบพอเพียง ต้องการให้คนในชุมชนมีความรัก ความสามัคคีและสุขภาพแข็งแรง ครอบครัวอบอุ่นไม่มีการหย่าร้าง เด็กและเยาวชนมีความรู้ความประพฤติดีและเคารพผู้อาวุโส โดยไม่พบความต้องการด้านทรัพย์สินแต่ประการใด

คำสำคัญ:
ประเพณีผีมอญ วิถีชีวิตชุมชน รูปแบบและองค์ประกอบประเพณีผีมอญ แผนชีวิตชุมชน

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ตามลิงค์นี้